ЯНГИ ДУНЁ

Лутфулло Шамсуддинов на “акромийлар”, на ҳукуматнинг ёнини олмасдан фақат Андижонда кўрганларини айтганини урғулайди…

Лутфулло Шамсуддинов - 2005 йил май ойидаги Андижон хунрезлигининг бевосита шоҳиди ва мазкур воқеа борасида дунёни огоҳ этишга интилган инсонлардан бири.

Андижон воқеалари ортидан Лутфулло Шамсуддинов ҳамда унинг оиласи Ўзбекистонни тарк этиб, АҚШда қўним топишган.

У Андижон воқеаларидан олдиноқ “Акромия” диний оқими вакиллари, деб
аталган ишбилармонларнинг таъқибга олиниши, уларнинг аслида кимлар эканлиги
ва ҳукумат уларни қанчалик асосли таъқибга олаётгани хусусида ўрганганини айтади. (more…)

Елена Рябинина,
руководитель программы помощи
политическим беженцам из Центральной Азии
Комитета «Гражданское содействие»
13.06.2007 г.

12 июня Йошкар-Олинский городской суд Республики Марий Эл вынес постановление о заключении под стражу гражданина Узбекистана Абдумуталлиба Мамасолиевича Каримова, который накануне был задержан в связи с розыском, объявленным в отношении него узбекскими правоохранительными органами по обвинениям в причастности к андижанским событиям в мае 2005 г.

На родине Абдумуталлиб Каримов, 1964 г.р., проживал в Жалолкудукском р-не Андижанской области, в селе Аим, находящемся в 40 км от областного центра. Он работал в продуктовом магазине, который принадлежал его проживающему в России брату, и регулярно ездил в город за товаром. (more…)

21.05.08 14:14

Ғарб томонидан муҳокама қилиниши мумкин бўлган ҳар қандай диктатор, Ўзбекистон президенти Ислом Каримовнинг ҳатти-ҳаракатларига қараб ўзига керакли дарс олиши мумкин. Тошкент диктатори Берлиннинг ёрдамисиз Евроиттифоқ устидан”ғалаба” қозонишга ва ўз режимига қарши санкцияларни бекор қилишга эришди.

Эндрю Штроляйн (Andrew Stroehlein), 20 май 2008 (”The Wall Street Journal”, www.inosmi.ru )

Бундан уч йил муқаддам ЕИ Ўзбекистонга қурол яроғ сотишга эмбарго киритиш, Каримов режимининг мамлакат шарқидаги Андижон шаҳрида намойишчиларга қарши қаттиқ қатағон уюштирган юқори лавозимли амалдорларига виза беришни таъқиқлаш бўйича қарор чиқарганди. 2005 йилнинг 13 майида хавфсизлик кучлари оломонга қарата ўт очганларида қанча эркаклар, аёллар ва болалар қурбон бўлгани номаълум. Ҳукумат бу воқеа юзасидан мустақил текширув ўтказишга рухсат бермади. Бироқ, жуда эҳтиёткорлик билан баҳо берадиган бўлсак, ўша куни 750 кишигача одам ўлдирилган. (more…)

Даниялик журналист Майкл Андерсен Андижон қирғини ҳақида 1 соатлик ҳужжатли филмни суратга олиш жараёнини якунлаган.
“Андижон: башорат қилиш мумкин бўлган қирғин” номли филмида Майкл Андерсен, ўз таъбирича, Андижон қирғинида ғарбнинг масъулиятини тадқиқ этишга уринади.

“Таҳлилчилар ўзбек диктатори Ислом Каримовнинг шафқатсизлиги ҳақида узоқ вақт бонг уриб келишган, аммо ғарб огоҳларга қулоқ тутгани йўқ ва у билан “террорга қарши уруш”да яқин ҳамкорлик қилишда давом этди”, - дейилади филмнинг муқаддимасида.

Муаллифнинг айтишича, филмда, шунингдек, “Ўзбекистонда давом этаётган репрессиялар ва тузумнинг Андижон қирғини ҳақида ҳақиқатни айтишга журъат этган журналист ва ҳуқуқ ҳимоячиларини таъқиб қилишда давом этаётгани ҳужжатлаштирилган”. (more…)

Бахтиёр Ҳасан, Украина.

Ҳовлимизга югуриб кирдим ва хотиним, онам, холамга кўзим тушди. Нима бўлди, деб сўрамасимдан улар йиғлаганларича менга осилишди.

- Бахтиёр, Бахтиёр, кеча иккита жиянинг кечки пайт чиқиб кетишганди. Улардан ҳозиргача дарак йўқ. Уларни қидириб топа олмадим. Ўлдириб юборишган бўлса нима қиламан..- деди холам йиғлаб.

Бир муддатдан сўнг ўзига келган холам 12 ва 22 ёшлардаги фарзандларини, 13 май куни, кеч соат 6 ларда уйдан чиқиб кетишганини айтди.

Кўз олдимга, бугун кўрганим - кўчаларда ўз яқинларининг жасадларини топиб, олиб кетаётган одамлар келди. Вақтни кечиктирмасдан холамнинг фарзандларини қидириш керак эди. Биз дарҳол кучага отландик. (more…)

Майкл Андерсен: “Европа Иттифоқининг Ўзбекистонга нисбатан юргизаётган сиёсати геосиёсий манфаатларни кўзлайди, холос”

Куни кеча маълум бўлишича, Ўзбекистон расмийлари Европа Иттифоқи билан ҳамкорликда тайёрланган конференцияни бекор қилиб номаълум муддатга қолдирди. Ушбу ўзига хос медиа-форум май ойининг охирида Тошкентда бўлиб ўтиши керак эди. Форум ЕИ ва Ўзбекистон ўртасида инсон ҳуқуқлари бўйича очиқ диалогнинг бир қисми бўлиб қолиши ва Тошкент ҳақиқатдан ҳам бу соҳада олиб бораётган сиёсатини ўзгартираётганини намойиш этиши керак эди, дея ёзади Uznews.net. Нашрга кўра, расмий Тошкент европалик сиёсатчилардан санкциялар бўйича ўзига керакли бўлган қарорни олганидан кейин конференцияни бекор қилди.

“Фарғона.Ру” АА форумга келиши кутилган меҳмонларнинг бири, бир неча йил давомида Марказий Осиёда истиқомат қилган даниялик сиёсатшунос ва журналист Майкл Андерсендан вазиятни шарҳлаб беришни сўради. (more…)

13.05.2008 16:21:22

Андижон хунрезлигига уч йил тўлар экан халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотлари “қирғинбарот” дея таъриф этган бу мудҳиш воқеа ўзбекистонликлар қалбида яширин изтироб қолдирди. Ҳақиқатни талаб этиш тугул бу изтироб ва жароҳатни очиқ изҳор эта олмаслик қўрқуви диллардаги азобни янада кучайтиради.

2005 йил 13 май воқеаларидан кейин Ўзбекистон сиёсатидаги туб бурилиш, мамлакатга қарши “Ғарб эълон қилган ахборот уруши” баҳонасида нодавлат ташкилотлари, жамият ҳаёти ва матбуот устидан назорат шу қадар кучайиб кетдики, одамлар “Андижон” сўзини қўрқув билан тилга оладиган бўлди.

“Террорист, экстремист, инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси, журналист” деган сўзлар давлат хавфсизлиги нуқтаи назаридан бир қаторга қўйилди. (more…)

Правительство Узбекистана продолжает преследовать андижанских беженцев, заявляет международная правозащитная организация Human Rights Watch. В заявлении говорится, что тех, кто бежал после подавления восстания в Андижане в 2005 году, по возвращении в Узбекистан подвергают слежке, репрессиям и угрозам.

Сегодня отмечается третья годовщина андижанского восстания. По словам очевидцев и правозащитников, правительственные войска, стрелявшие в безоружных участников демонстраций, убили сотни человек. Правительство Узбекистана возлагает вину за беспорядки на исламистов и утверждает, что погибло всего 187 человек. (more…)

Киевдаги Ўзбекистон элчихонаси олдидаги пикет пайтида кўнглимдан кечган ўйлар…

Бахтиёр Ҳасан, Украина.

Ҳаёт ўтаяпти. 2005 йилнинг, 13 майи табиат қонунларига мунғайибгина бўйсуниб, бизнинг бугунги кунимиздан тоборо узоқлашмокда. Бироқ, юрагимизнинг, қонимизнинг, шууримизнинг қат-қатига ўрнашиб қолган Бобир  майдонини тутган аччиқ дуд, автоматларнинг одамлар фарёдига қоришган ваҳшиёна қичқириғи, ҳаммаси, ҳаммаси ҳар қандай табиат қонунларига зид равишда вужудимизга сингийверади, сингийверади.

Инсон туғилибдики, тинчлик ва дуст қидиради. Лекин, тоборо олислаётган 13 май, Андижон фожеаси бор экан, бу фожеанинг айбдорлари ҳалигача баланд курсиларда ўтиришиб, бутун дунёни устидан кулишаётган экан, Сизга, бизга, умуман ўзбекман деганга тинчлик келмайди. (more…)

Елена Урлаева, Ташкент.

Уважаемые представители Совета Безопасности ООН! Обращаем Ваше внимание на тот факт, что правительство Узбекистана не понесло наказание за расстрел мирных жителей в Андижане 13 мая 2005г.!

Три года назад 13 мая 2005. были убиты дети, женщины, старики, молодые люди. По ним стреляли из огнестрельного оружия военные, были применены бронетранспортеры, из-за чего сотни людей были убиты и ранены.

В соответствии с Женевскими Конвенциями 1949г., устанавливающими права гражданских лиц во время Вооруженных конфликтов, государства взяли на себя обязательство ввести в свое внутреннее законодательство положения, дающие возможность пресекать нарушения этих Конвенции. (more…)

Бахтиёр Ҳасан, Украина.

КИЁМАТ ОЛДИДАН

Шундай қилиб, ғала-ғовур оломон тўлиб тошган Бобир майдони олдида бир зум туриб қолдим. Туриб қолдим эмас, мен қотиб қолгандим.

«Халқ денгиздир, халқ тўлқиндир, халқ кучдир»… Бу сатрларнинг нақадар қудратга эга эканлигини мен ўша дақиқаларда тушуниб етдим. Майдондаги аҳвол қанчалик хавотирли бўлмасин, ўша халқнинг олдига бориб қўшилгим келди. Чунки, майдонда тўпланган одамлардан қандайдир тушунарсиз, сирли равишда ўзига чорловчи бир ёғду чиқиб турарди.

Мен вилоят ҳокимияти томонга қараб юра бошладим. 10-15 қадам юрмасимдан, «Тўхта! Қаёққа?» деган овозни эшитдим ва жойимда тўхтадим. (more…)

Бахтиёр Ҳасан

Ҳадемай Андижон воқеалари содир бўлганига уч йил тўлади. Ўзбекистонни жаҳон оммасига танитган ва Каримов режимининг манфур қиёфасини очиб ташлаган бу воқеа ҳақида турли хил фикр-муносабатлар, қарашлар мавжуд. “Акромийлар” деб номланган ҳаракат аъзоларини 12 -13 май кунлари амалга оширган ишлари, уларга ишониб майдонга чиққан минглаб одамларни ўққа тутилиши, хунрезликлар, таъқиблар ва босимлар, муҳожирлик ва ҳанузгача сир бўлиб қолаётган бошқа воқеалар…
“Янги Дунё” Андижон воқеаларининг бевосита гувоҳлари ҳикояларини тўплашга киришди. Мақсадимиз хотираларда қолган воқеаларни қоғозга тушуриш ва тарих учун асраб қўйишдир.
Бу туркумдаги дастлабки ҳикоя билан танишинг.

Таҳририят.

(more…)

Алексей Волосеевич

(13 май фожеаларини бошидан кечирган шаҳарнинг машъум хотиралари…)

Бу дахшатли хотиралар ўққа тутилган Андижонда 16 майдан эътиборан икки ҳафта давомида ёзилди.Ҳали маҳаллий аҳоли бу машъум воқеалардан ўзига келолмаган, уларнинг баъзилари ҳатто ўз яқинларини дафн ҳам этишолмаган - аксар мурдаларни топишнинг иложи йўқ, улар қаёққадир ғойиб бўлишган…
“Фергана.РУ” ахборот агентлиги мухбири, 13 май фожеалари гувоҳи Алексей Волосеевич Андижонда уйма-уй юриб, ҳалок бўлганларнинг қариндош-уруғлари, яқинлари, қўни-қўшнилари билан учрашиб суҳбатлашди. Бу суҳбатлар асносида 24 нафар қайғули ҳикоя ҳосил бўлди. Бу ёзувлар шарҳ талаб қилмайди. Фақат бир ҳолат бундан истисно: қуйида келтирилажак исмлар ҳикоя қилувчиларнинг хавфсизлиги нуқтаи-назаридан ўзгартирилган, холос. Журналистларга кўнглини очувчи кишилар тақдири бу ерда фожеали якун топаётгани бугун ҳеч кимга сир эмас…
Бу “Андижоннома”нинг қисқартирилган қисми 8 июнда (2005 йил) Москванинг Время новостей” газетасида эълон қилинган. Мазкур фожеаноманинг тўла матни эса Сизга хавола этилмоқда…
Таҳририят (more…)