Нодир Шамс (статья готовится к печати в Нидерландах) Rwanda genocide История человечества неразрывно связана с истреблением одной нации другой более сильной нацией, изгнаниями целых народов из веками обжитых мест неумолимо наступающими ордами беспощадных завоевателей. Череда кровавых историй тянутся с давнейших времен до наших дней. Кажется, пока никто точно не посчитал, сколько же было истребительных войн, [...]

Нодир Шамс Rwanda genocide История человечества неразрывно связана с истреблением одной нации другой более сильной нацией, изгнаниями целых народов из веками обжитых мест неумолимо наступающими ордами беспощадных завоевателей. Череда кровавых историй тянутся с давнейших времен до наших дней. Кажется, пока никто точно не посчитал, сколько же было истребительных войн, варварских нашествий завоевателей, в результате которых [...]

Нодир Шамс Еттинчи боб 17. Кечадан бошланиб, бугунда давом қилаётган ва бугуннинг ўзидан эса сезилмасдан муттасил эрта бағрига сингиб бораётган вақтнинг маккорлиги нимада? Аслида Ҳолиқ “бир замонлар” бир ишора билан мавжудликда бор қилган вақт моҳияти инсон мангу яшаши ваъда қилинган замонларда ҳам шу бугунги каби эдими? Эҳтимол, инсон Ҳазрати Лаъиннинг йўриғига йўрғалагач, Тангри тарафидан мангуликдан [...]

Нодир Шамс Олтинчи боб 14. Бу юртга келганидан сўнг бир қанча вақтдан буён қочқинлар марказида қолар экан, табиий тарзда бу ерда кичикроқ бир давра ташкил топган эди. Сабоқлардан бўшагач, ҳар кеча алламаҳалга қадар суҳбатлар, мубоҳасалар давом қилар, мавзулар ҳам турлича эди. Маҳаллийлар забонининг ўзига хос беўхшовлиги-ю малласоч хонимларнинг фазилатларидан юритилган баҳслар алалоқибат уларни бу юртларга [...]

Нодир Шамс Бешинчи боб 12. Шифохонадан рухсат бўлиб, ўзи вақтинчалик жойлаштирилган қочқинлар марказига келгач, қўлига бир парча қоғоз тутқазишди. Хат хорижийлар билан ишлаш идорасидан бўлиб, уни тил ўрганиш масалалари бўйича навбатдаги суҳбатга таклиф қилишаётганди. Маълум қилинишича, суҳбат келгуси ҳафта, фалон кун, фалон соатга белгиланган ва хат “муҳтарам зот, агар айтилган манзилга айтилган вақтда етиб келмасангиз, [...]

Нодир Шамс Тўртинчи боб 8. Мутлақ сукунат қанча давом қилганини билмайди. Ўлик-тиригини билмай беҳуш ётаркан, бир маҳал олислардан аллақандай овоз эшитилгандай бўлди. Тўғрироғи, бу овоз эмас, балки қачонлардир эшитилган товушнинг олис бир хотираси каби эди. Қимир этишга мажоли йўқ ҳолатида ётаркан, жонсиз танасига қасдма-қасд шуури, ҳислари уйғона бошлаган, улар атрофда тирқ этган товушни илғаб олишга [...]

Нодир Шамс Учинчи боб 6. Эртасига қўл-оёқларини бўшатишди, умумий ҳолати бирмунча ўнгланган, талваса ҳуружлари ҳам аввалгидек мунтазам эмасди энди. Нонуштага олиб келинган товуқ шўрвани паққос тушираркан, иштаҳаси очила бошлаганини билди. Агар ишлар шу йўсинда кетса, ҳадемай рухсат бериб юборишади. Шу маҳал палата эшиги очилиб, малласоч ҳамшира кириб келди. Доимгидек табассум билан саломлашди, яна алланималар деб [...]

Нодир Шамс Иккинчи боб 4. “Rustig aan, schat. Alles komt goed. Willen jullie hem vast houden?”—Ажнабий юртнинг малласоч ҳамшираси уни эркалагансимон тинчлантиришга уринар, ҳамширанинг овози алланечук хуш ёқа бошларкан, жиллақурса унинг ҳафсаласини пир қилмаслик учун ҳам навбатдаги жазавадан жунбушга келаётган вужудини жиловлашга тиришарди. Тиришқоқлиги муваққат самара берар, шунда атрофни кузатишга бошларди. Касалхонанинг шинамгина хонаси. Ётган [...]

Нодир Шамс Биринчи боб 1. Аввал бошда фақатгина қўрқув, бутун аъзойи баданини исканжага олган, вужуд нима бўлибди, бутун шуурини, ҳар бир фикр учқунини забт этган чексиз бир қўрқув бор эди. Тинимсиз қуяётган жала, осмон қасирғалари-ю ён-атрофида ўзи каби жон қайғусида чопиб бораётганларнинг ҳайқириқларидан бино бўлган талвасага солувчи бу ҳайвоний ҳис, аслида, ўзи ин қурган вужудни [...]

Хорхе Луис Борхес Инглиз шоири Сэмюэл Тэйлор Колриж 1797 йил ёз кунларининг бирида ғаройиб оҳангли ва қатъий қофияга солинган “Қубла Хон” (“Ҳубилай Хон”) достонининг эллик мисрадан иборат парчасини туш кўрди. Эсдаликларида ёзишича, у ўша вақтлар Эксмур атрофидаги уйида ёлғиз яшар ва хасталиги боис кўкнор ичишга мажбур бўлган эди; (Суратда: Сарой ўрни) у шу алфозда Пэрчэс [...]

Хорхе Луис Борхес Филипп Гедальянинг ёзишича, бомбайлик адвокат Мир Баҳодир Алининг “Ал-Муҳтасимга яқинлашув” романи – “бошқалардан кўра мутаржимнинг ўзи учун кўпроқ қизиқарли бўлган ислом маъжозий достонларининг детектив романлар билан (бу борада Жон Х. Уотсон ортда қолдирилганлиги шубҳасиз) ўта беўхшов бирикмасидан бошқа нарса эмас. Сесил Робертс жаноблари эса, аввалроқ, мазкур асардаги “ғайритабиий иккиёқлама таъсирни – Уилки [...]

Нодир Шамс Хорхе Луис Борхес ХII асрда Кордова ҳалифалигида яшаб ўтган ва Ғарб илм дунёсида бир қанча ўзлаштирилган исмлар билан машҳур бўлган араб файласуфи Ибн Рушднинг илмий изланишлари ҳақида ҳикоя қилар экан, ўқувчи бу ўринда воқеалар эмас, балки фикрлар сюжети йўналишидан боришга маҳкум. Борхеснинг ўзига хос тадқиқий услуби ҳикоя сўнгида бир мушоҳадавий жумбоқ ясашга олиб [...]

Хорхе Луис Борхес …Ва Оллоҳ уни юз йилга ўлдирди, сўнг тирилтирди. Ва сўради: “У ёқда қанча фурсат бўлдинг?” У жавоб қилди: “Бир кун ёки куннинг бир қисми.” (Қуръон, II, 261) Прагада, Цельтнерграсседа яшовчи, тугалланмаган “Душманлар” драмаси ҳамда “Мангулик раддияси” – Якоб Бёмега билвосита таъсир этган иудея қўлёзмалари ҳақидаги асар муаллифи Яромир Хладик 1939 йилнинг ўн [...]

Шарифжон Аҳмедов – 1969 йилда Андижонда туғилган. 1992 йили ТошДУ журналистика факултетини тамомлаган. Лотин Америкаси адабиёти тадқиқи билан шуғулланади. Айни пайтда Нидерландияда истиқомат қилади: **** “… соатингиз неччи бўлди? … кечирасиз, соатим йўқ.” Соат билан ўсимтанинг ва ўсимта билан соатнинг ўртасидаги муносабатлар қай тахлит, уларнинг бир-бирлари билан ўхшаш жойлари -вақтлари – нимада дея ўйлаб-ўйлаб, шу [...]

Хорхе Луис Борхес ХХ аср жаҳон адабиётида бир мукаммал бадиий воқелик барпо этган аргентиналик адиб Хорхе Луис Борхеснинг (1899-1986) адабий мероси атрофидаги мунозаралар ҳали-ҳамон тинган эмас. Борхес мунтазам тарзда мурожаат қилган рамзлар эса, хусусан, мана булар—кўзгулар, кутубхона, чексизлик, боғ ва тушлар олами. У “Ал-Муҳтасимга яқинлашув” ҳикоясида ёзади: “Қодир Худонинг ўзи ҳам Кимнидир излашда давом этаётир, [...]

Хорхе Луис Борхес Анхелика Окампога бағишланади Агар адашмасам, хуросонлик Чойшаб Тутган (ёки аниқроғи, Ниқоб Тутган) Пайғамбар Ал Муқанна ҳақидаги манбалар тўртта эди: а) Болозурий “Халифалар Тарихи”нинг асил ҳолича сақланган мухтасар баёни; б) Аббосий ҳукмдорларнинг расмий солномачиси Ибн Абу Тоҳир Тайфур қаламига мансуб “Ҳайбат Дарслиги, ёхуд Аниқлик ва Кузатувлар Китоби”; в) Пайғамбарнинг муқаддас китоби—“Қора Атиргул” ёки [...]

Андижон воқеаларининг илк бадиий мушоҳадаси ” ” Нодир Шамснинг “Андижоннома” асаридан айрим боблар. Биринчи боб Аввал бошда фақатгина қўрқув, бутун аъзойи баданини исканжага олган, вужуд нима бўлибди, бутун шуурини, ҳар бир фикр учқунини забт этган чексиз бир қўрқув бор эди. Тинимсиз қуяётган жала, осмон қасирғалари-ю ён-атрофида ўзи каби жон қайғусида чопиб бораётганларнинг ҳайқириқларидан бино бўлган [...]